Τι αλλάζει ο νέος αυστηροποιημένος Ποινικός Κώδικας

Γράφει ο Χρήστος Ηλ.Τσίχλης Δικηγόρος Αθηνών – Συνταγματολόγος.


Αυστηροποιείται το πλαίσιο τιμωρίας του Βιασμού (άρθρο 336 του ΠΚ που αφορά και στο βιασμό ανηλίκων). Προβλεπόταν κάθειρξη 5 έως 15 έτη τιμώρησης και πλέον προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών. Επίσης, εάν ο βιασμός έγινε από 2 ή περισσότερους δράστες που ενεργούσαν από κοινού, η ποινή μεταβλήθηκε σε ισόβια ή πρόσκαιρη κάθειρξη 10, 15 χρόνια. Αναφορικά με την κλοπή από δύο ή περισσότερους, απαλείφεται, από το νόμο, η διάρρηξη και πλέον, εάν η κλοπή τελέστηκε από δύο ή περισσότερους που είχαν οργανωθεί για την τέλεση κλοπών, τιμωρείται με κάθειρξη έως 10 έτη και χρηματική ποινή.

Αυστηροποιείται το πλαίσιο τιμώρησης της διακίνησης μεταναστών. Ήδη, ο νόμος προέβλεπε αυστηρή ποινή. Τώρα αυξάνονται τα πρόστιμα και οι ποινές. Η ποινή και τα πρόστιμα που επιβάλλονται είναι για κάθε μεταφερόμενο άτομο. Αυτεπάγγελτα θα παρεμβαίνει ο Εισαγγελέας, για την παράνομη είσοδο σε δημόσια κτίρια. Η αποφυλάκιση ισοβιτών θα γίνεται μετά από 22 χρόνια και όχι μετά από 17 χρόνια. Καθίσταται κακούργημα η κλοπή από δύο ή περισσότερους δράστες. Αναβαθμίζεται σε κακούργημα η χρήση μολότοφ. Καθίσταται κακούργημα το αδίκημα της δωροδοκίας στο δημόσιο. Δικαίωμα αποφυλάκισης θα έχουν οι ισοβίτες μετά από 22 έτη φυλάκισης και όχι μετά από 17 έτη. Πλέον προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως τρία έτη «σε όποιον δημόσια με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσω του Διαδικτύου απειλεί με τέλεση τρομοκρατικής πράξης ή προκαλεί ή διεγείρει σε διάπραξή της και έτσι εκθέτει σε κίνδυνο δημόσια τάξη. Με στόχο την θωράκιση της κοινωνίας από φαινόμενα τρομοκρατίας,τις καταλήψεις δημοσίων κτιρίων, την αντιμετώπιση των κρουσμάτων του παρελθόντος των βιασμών και της παιδεραστίας αλλά και με δεδομένης της ιδιαίτερης έντασης που παρουσιάζει τη παρούσα χρονική στιγμή το ζήτημα της παράνομης διακίνησης μεταναστών, επανακαθορίστηκαν και αυστηροποιήθηκαν οι επιβαλλόμενες ποινές για τα αδικήματα αυτά στις διατάξεις του νέου νόμου. Με τροπολογία εισάγεται διάταξη που δίνει τη δυνατότητα χρήσης παρανόμως κτηθέντος αποδεικτικού υλικού στις περιπτώσεις πράξεων κακουργηματικού χαρακτήρα που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος ή του Εισαγγελέα Διαφθοράς.
Αυστηροποιείται το νομικό πλαίσιο και για όσους επιτίθενται σε δημοσίους υπαλλήλους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όπως αυτές που δέχτηκαν το περασμένο καλοκαίρι εφοριακοί που διενεργούσαν ελέγχους.

Ακόμη, ενισχύεται το ποινικό οπλοστάσιο της χώρας σε ό,τι αφορά τα εγκλήματα τρομοκρατίας καθώς η εσωτερική νομοθεσία εναρμονίζεται με Κοινοτική Οδηγία και για πρώτη φορά θεσπίζονται ποινές ακόμη και για ταξίδια στο εξωτερικό υπόπτων για τρομοκρατία.

Οσον αφορά το αδίκημα της δωροδοκίας-δωροληψίας υπαλλήλων, αυτό μετατρέπεται σε κακούργημα μετά την κόκκινη κάρτα από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Για τους πολυϊσοβίτες, όπως οι καταδικασθέντες για υποθέσεις τρομοκρατίας, προβλέπεται ότι θα έχουν δικαίωμα να ζητήσουν αποφυλάκιση μόνο αφού εκτίσουν 22 έτη από την ποινή που τους έχει επιβληθεί και όχι 17, όπως προβλεπόταν.

Μέχρι ισόβια σε οδηγούς για πρόκληση θανάτων υπό την επήρεια αλκοόλ:

Σημαντικές διατάξεις που αφορούν την ασφάλεια στους δρόμους εμπεριέχονται στο νέο Ποινικό Κώδικα. Με τις συγκεκριμένες διατάξεις προβλέπεται μέχρι και ισόβια κάθειρξη για όποιον οδηγεί υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών και προκαλέσει απώλεια ανθρώπινων ζωών.

Συγκεκριμένα, όποιος οδηγεί έχοντας καταναλώσει αλκοόλ ή έχει κάνει χρήση ναρκωτικών ή οδηγεί αντίθετα στο ρεύμα κυκλοφορίας ή πραγματοποιεί επικινδύνους ελιγμούς ή παίρνει μέρος σε αυτοσχέδιους αγώνες (οι γνωστές κόντρες της Παραλιακής) ή κάνει σούζες, τιμωρείται: Α) Με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή εάν προκάλεσε κίνδυνο σε υλικά αγαθά. Β) Με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους εάν προκάλεσε κίνδυνο σε άνθρωπο. Γ) Με κάθειρξη έως δέκα έτη εάν προκάλεσε βαριά σωματική βλάβη ή προκάλεσε βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις. Δ) Με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών αν επήλθε απώλεια ανθρώπινης ζωής. Ε) Με ισόβια κάθειρξη εάν προκλήθηκε ο θάνατος πολλών ανθρώπινων ζωών.

Τι αλλάζει σε υποθέσεις τρομοκρατίας:

Με τις νέες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα η Ελλάδα ενσωματώνει στο εσωτερικό της δίκαιο την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2017/541 και πλέον προβλέπονται ποινές και κυρώσεις «για όλα τα εγκλήματα που δημιουργούν κίνδυνο για αόριστο αριθμό προσώπων».

Στο πλαίσιο αυτό, για πρώτη φορά συνιστά επιβαρυντική περίσταση «η κατασκευή, προμήθεια ή κατοχή όπλων, εκρηκτικών υλών και χημικών ή βιολογικών υλικών ή υλικών που εκπέμπουν επιβλαβείς για τον άνθρωπο ακτινοβολίες προς εξυπηρέτηση των σκοπών της τρομοκρατικής οργάνωσης». Εδώ ο νομοθέτης κάνει ένα βήμα μπροστά, καθώς ορίζει το πλαίσιο για τρομοκρατικές επιθέσεις με χημικά αέρια , όπως συμβαίνει σε χώρες του εξωτερικού.

Φυλάκιση όμως έως δύο έτη προβλέπεται και για όσους στρατολογούν νέα μέλη σε τρομοκρατική οργάνωση ή «παρέχουν σε αυτούς οδηγίες, πληροφορίες ή κατευθύνσεις». Με τις ίδιες ποινές τιμωρούνται και όποιοι εκπαιδεύουν άλλα πρόσωπα στην κατασκευή ή στη χρήση εκρηκτικών (μολότοφ κ.λπ.), πυροβόλων ή άλλων όπλων, επιβλαβών ή επικινδύνων ουσιών ή άλλων ειδικών μεθόδων ή τεχνικών για διάπραξη εγκλημάτων τρομοκρατίας.

Στη φωτογραφία ο Δικηγόρος Αθηνών – Συνταγματολόγος, Χρήστος Ηλ.Τσίχλης.

Οι απειλές από το Διαδίκτυο:

Μία από τις καινοτομίες του νέου Ποινικού Κώδικα είναι ότι εμπεριέχει διατάξεις που ποινικοποιούν τις απειλές που εκτοξεύουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρόσωπα ή ομάδες.

Πλέον, προβλέπεται ποινή φυλάκισης έως τρία έτη «σε όποιον δημόσια με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσω του Διαδικτύου απειλεί με τέλεση τρομοκρατικής πράξης ή προκαλεί ή διεγείρει σε διάπραξή της και έτσι εκθέτει σε κίνδυνο δημόσια τάξη».

Με την ίδια ποινή φυλάκισης (έως τρία έτη) τιμωρείται όποιος πραγματοποιεί ταξίδια «με σκοπό να τελέσει ή να συμβάλει στην τέλεση τρομοκρατικού εγκλήματος, να συμμετάσχει στις δραστηριότητες τρομοκρατικής ομάδας, με επίγνωση του γεγονότος ότι η εν λόγω συμμετοχή θα συμβάλλει στις εγκληματικές δραστηριότητες αυτής της ομάδας ή με σκοπό να προσφέρει ή να παρακολουθήσει εκπαίδευση για τέλεση τρομοκρατικών πράξεων».

Άδειες κρατουμένων:

Δικαίωμα να αιτηθούν την αποφυλάκισή τους υπό όρους θα έχουν με τις νέες διατάξεις στο άρθρο 110Α του Ποινικού Κώδικα οι πολυϊσοβίτες -ανάμεσά τους και οι καταδικασθέντες για την υπόθεση τρομοκρατίας, εφόσον παραμείνουν στη φυλακή 22 έτη. Πριν από τις αλλαγές, το όριο ώστε η συγκεκριμένη κατηγορία κρατουμένων να αιτηθεί την αποφυλάκισή της με όρους, ήταν τα 17 έτη.

Παράλληλα, για το αδίκημα της απόδρασης κρατουμένου προβλέπεται ποινή φυλάκισης τριών ετών για σωφρονιστικούς ή άλλους υπαλλήλους (αστυνομικούς) που διαπιστωθεί ότι βοήθησαν τον κρατούμενο να αποδράσει.

Πλειστηριασμοί και παράνομη είσοδος σε δημόσια κτίρια:

Φυλάκιση έως τρία έτη προβλέπεται για όποιον παράνομα εισέρχεται και παραμένει σε δημόσια κτίρια (νοσοκομεία, πρεσβείες, δικαστήρια, επιχειρήσεις κοινής ωφελείας – ΔΕΗ κ.λπ.) «και προκαλεί έτσι διακοπή ή σοβαρή διατάραξη της ομαλής διεξαγωγής της υπηρεσίας».

Οι τελικές ρυθμίσεις προβλέπουν επίσης ποινή φυλάκισης από ένα έως τρία έτη για τους δράστες επιθέσεων που έχουν γίνει σε συμβολαιογραφικά γραφεία και διακόπτουν τη διεξαγωγή πλειστηριασμών. Παράλληλα, ορίζουν πως όσοι παράνομα εισέρχονται και απλά παραμένουν σε συμβολαιογραφικά γραφεία όπου διεξάγονται πλειστηριασμοί τιμωρούνται με εξάμηνη φυλάκιση.

Προβλέπεται μάλιστα ότι το δικαστήριο εκτός από ποινή φυλάκισης μπορεί να επιβάλει σε κατηγορούμενους για τέτοιες υποθέσεις και χρηματική ποινή. Ακόμη, με φυλάκιση έως τρία έτη «τιμωρείται και όποιος, χωρίς να διαταράξει την κοινή ειρήνη, εμποδίζει αυθαίρετα ή διαταράσσει σοβαρά τις συνεδριάσεις συλλογικού οργάνου, συγκροτούμενου σύμφωνα με τον νόμο για τη διεξαγωγή δημόσιων υποθέσεων».

Κάθειρξη 10 χρόνων για τη ρίψη μολότοφ:

Αναβαθμίζεται σε κακούργημα η χρήση μολότοφ σε δημόσιους χώρους και όταν παραβιάζονται οι διατάξεις για τη διατάραξη της κοινής ειρήνης.

Πριν από τις τελικές αλλαγές, η κατασκευή, προμήθεια και κατοχή εκρηκτικών υλών ή βόμβας διωκόταν σε βαθμό πλημμελήματος. Ομως τώρα, με τις νέες τροποποιήσεις, η ποινική μεταχείριση όσων κατέχουν τέτοιες εκρηκτικές ύλες αλλάζει όταν η χρήση τους γίνεται σε δημόσιους χώρους με αποτέλεσμα την καταστροφή δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, ακόμη και την απώλεια ανθρώπινων ζωών, όπως είχε γίνει, για παράδειγμα, στην υπόθεση της Marfin.

«Όποιος κατασκευάζει, προμηθεύεται ή κατέχει εκρηκτικές ύλες ή εκρηκτικές βόμβες από τις οποίες μπορεί να προκληθεί κίνδυνος για άνθρωπο τιμωρείται με φυλάκιση τριών ετών», αναφέρεται στο άρθρο 272. Αν η ρίψη βόμβας μολότοφ γίνεται σε δημόσιους χώρους με συνέπεια να παραβιάζονται οι διατάξεις για τη διατάραξη της κοινής ειρήνης, ο δράστης θα τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη (κακούργημα). Προβλέπεται πάντως ότι ο δράστης δεν τιμωρείται αν παραδώσει με τη θέλησή του στις Αρχές τις εκρηκτικές ύλες που κατέχει ή εμπόδισε άλλους να κάνουν χρήση αυτών.

Παρέμβαση Εισαγγελέα για επιθέσεις σε δημοσίους υπαλλήλους:

Καίριας όμως σημασίας θεωρείται η επαναφορά της δυνατότητας του εισαγγελέα να παρεμβαίνει αυτεπάγγελτα, δηλαδή να ερευνά και να ασκεί ποινική δίωξη σε πρόσωπα που επιτίθενται σε δημοσίους υπαλλήλους προξενώντας τους σωματικές βλάβες. Πλέον προβλέπεται ότι δεν απαιτείται μήνυση από τα θύματα για να κινηθεί η διαδικασία ποινικής δίωξης σε βάρος των προσώπων που τους επιτέθηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, αλλά αυτό θα γίνεται με εισαγγελική παρέμβαση. Η νέα ρύθμιση δεν αφορά μόνο δημοσίους υπαλλήλους που δέχονται επιθέσεις ενώ διεξάγουν ελέγχους ,αλλά και υπαλλήλους συμβολαιογραφείων που διεξάγουν πλειστηριασμούς.

Δωροδοκία πολιτικών προσώπων:

Διευρύνεται ο κύκλος των πολιτικών προσώπων που θα διώκονται σε βαθμό κακουργήματος για τα αδικήματα της δωροληψίας. Συγκεκριμένα, για δωροληψία πολιτικών προβλέπονται κάθειρξη και χρηματική ποινή. Πολιτικά πρόσωπα θεωρούνται: ο πρωθυπουργός, τα μέλη της κυβέρνησης, οι βουλευτές, οι περιφερειάρχες, οι δήμαρχοι και τα μέλη των δημοτικών συμβουλίων. Με τις αλλαγές που επήλθαν στο άρθρο 159 στη λίστα των πολιτικών προσώπων για τη δωροληψία περιλαμβάνονται πλέον και οι υφυπουργοί. Οπως αναφέρεται, αν τα παραπάνω πρόσωπα «ζητούν ή λαμβάνουν άμεσα ή μέσω τρίτου για τους εαυτούς τους ή άλλους οποιασδήποτε φύσης ωφελήματα που δεν δικαιούνται ή απαιτούν τέτοια ως αντάλλαγμα», θα τιμωρούνται με κάθειρξη (κακούργημα) και χρηματική ποινή.

Για το αδίκημα της δωροδοκίας πολιτικών προσώπων προβλέπεται ότι «όποιος υπόσχεται ή παρέχει στον πρωθυπουργό ή σε μέλος της κυβέρνησης ή στον περιφερειάρχη ή στον δήμαρχο άμεσα ή μέσω άλλου οποιαδήποτε ωφελήματα που δεν δικαιούται για τον εαυτό του ή για άλλον» τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή. Στα πολιτικά πρόσωπα σε ό,τι αφορά τη δωροδοκία προστίθενται με το άρθρο 159Α και υφυπουργοί και βουλευτές.

Δωροδοκία-δωροληψία υπαλλήλου:

Σε κακούργημα μετατρέπεται και τιμωρείται με κάθειρξη 10 ετών η δωροδοκία-δωροληψία υπαλλήλου απασχολούμενου σε κρατικές επιχειρήσεις και οργανισμούς, όπως πρώην ΔΕΚΟ κ.λπ.

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 237 προστίθεται το άρθρο 237Β, το οποίο περιλαμβάνει εργαζόμενους με οποιαδήποτε σχέση εργασίας (μόνιμη ή πρόσκαιρη) και με οποιαδήποτε ιδιότητα «σε οργανισμούς ή επιχειρήσεις οποιασδήποτε νομικής μορφής που ανήκουν εξ ολοκλήρου ή κατά την πλειοψηφία των μετοχών τους στο κράτος, σε ΟΤΑ ή σε ΝΠΔΔ ή σε όποιες ή των οποίων τη διοίκηση διορίζει εξ ολοκλήρου ή κατά πλειοψηφία το κράτος ή οι ΟΤΑ ή τα ΝΠΔΔ».

Οπως αναφέρεται στην εισηγητική έκθεση του σχεδίου νόμου για τις αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα, «με το άρθρο 237Β σκοπείται η εναρμόνιση της εσωτερικής νομοθεσίας με τη Σύμβαση του ΟΟΣΑ για τη δωροδοκία στις διεθνείς επιχειρηματικές συναλλαγές, την οποία η χώρα μας έχει κυρώσει με τον ν. 2656/1998».

Επιπλέον, στο κεφάλαιο για τη δωροδοκία υπαλλήλου (άρθρο 236) προβλέπεται ότι τιμωρείται με κάθειρξη έως οκτώ έτη (από τρία που ήταν με τις ισχύουσες διατάξεις) και χρηματική ποινική όποιος δωροδοκεί δημόσιο υπάλληλο. Οι ίδιες ποινές προβλέπονται και για υπαλλήλους που απασχολούνται σε ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς με έδρα την Ελλάδα. Για τη δίωξη δε του αδικήματος της δωροδοκίας υπαλλήλων δεν απαιτείται έγκληση (μήνυση) από τον θιγόμενο.

Μεταξύ άλλων, οι νέες διατάξεις για τη δωροδοκία (άρθρο 236) προβλέπουν τα εξής: «1. Οποιος προσφέρει, υπόσχεται ή παρέχει σε υπάλληλο, άμεσα ή μέσω τρίτου, οποιασδήποτε φύσης αθέμιτο ωφέλημα, για τον εαυτό του ή για άλλον, για ενέργεια ή παράλειψη του υπαλλήλου σε σχέση με την άσκηση των καθηκόντων του, μελλοντική ή ήδη τελειωμένη, τιμωρείται με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή. 2. Αν η ως άνω ενέργεια ή παράλειψη αντίκειται στα καθήκοντα του υπαλλήλου, ο υπαίτιος τιμωρείται με κάθειρξη έως οκτώ έτη και χρηματική ποινή. 3. Διευθυντής επιχείρησης ή άλλο πρόσωπο που έχει την εξουσία λήψης αποφάσεων ή ελέγχου σε επιχείρηση τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα, αν με παραβίαση συγκεκριμένου καθήκοντος επιμέλειας δεν απέτρεψε από αμέλεια πρόσωπο που τελεί υπό τις εντολές του ή υπόκειται στον έλεγχό του από την τέλεση προς όφελος της επιχείρησης πράξης των προηγούμενων παραγράφων».

Τι προβλέπεται για τα ανώτερα στελέχη του Δημοσίου:

Ακόμη, αντικαθίσταται παράγραφος του άρθρου 235 και προβλέπεται πλέον φυλάκιση για τους προϊσταμένους δημόσιων υπηρεσιών που δεν απέτρεψαν υφισταμένους τους από το να δωροδοκηθούν.

Συγκεκριμένα προβλέπεται ότι «Προϊστάμενοι υπηρεσιών ή επιθεωρητές ή πρόσωπα που έχουν την εξουσία λήψης αποφάσεων ή ελέγχου σε υπηρεσίες του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου τιμωρούνται με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή, εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη ποινική διάταξη, αν με παράβαση συγκεκριμένου υπηρεσιακού καθήκοντος από αμέλεια δεν απέτρεψαν πρόσωπο που τελεί υπό τις εντολές τους ή υπόκειται στον έλεγχό τους από την τέλεση πράξης των προηγούμενων παραγράφων», δηλαδή της δωροδοκίας.

One comment on “Τι αλλάζει ο νέος αυστηροποιημένος Ποινικός Κώδικας”

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.